Жол құрылысында пайдалану үшін сел шөгінділерін ірі түйірлі материалды сепарациялау арқылы механикаландырылған тазарту
Кілт сөздер:
сел шөгінділері, сел материалы, экскаватор шөміші, ірі кесекті материал, жол құрылысы, қалдықтарды қайта өңдеуАңдатпа
Мақалада сел шөгінділерін механикаландырылған тазарту және ірі түйірлі минералдық материалды экскаватордың жұмыс органының ішінде бір мезгілде сепарациялау технологиясы қарастырылады. Сел массасын ірі минералдық фракцияға және ұсақ дисперсті сазды-шаңды құрамдасқа бөлуге мүмкіндік беретін ауыстырмалы торлы түбі бар модификацияланған шөміш конструкциясы ұсынылды. Гранулометриялық талдау, дискретті элементтер әдісі (DEM) негізіндегі модельдеу және өнімділікті есептік бағалау арқылы тор ұяшығының өлшемінің сепарация тиімділігіне және тордың бітелу дәрежесіне әсері зерттелді. Зерттелген түйірлік құрам үшін тор ұяшығының 50-70 мм аралығындағы өлшемі ұтымды деп анықталды. Қабылданған модельдік құрамда өлшемі 10 мм-ден асатын материалдың үлесі 48,1% құрады, бұл бөлінген минералдық фракцияны оның физикалық-механикалық қасиеттері расталғаннан кейін жол құрылысында кейіннен пайдалану мүмкіндігін көрсетеді. Есептік бағалау ұсақ дисперсті құрамдасты бөлу нәтижесінде тасымалдануға жататын материал көлемін 40-60 % қысқартуға мүмкіндік бар екенін көрсетті. Көлемі 10000 м³ шартты объект үшін есептік экономикалық әсер шамамен 45,5 млн теңгені құрады. Ұсынылған технология тазарту, бастапқы жіктеу және ірі минералдық материалды дайындау операцияларын бір механикаландырылған процесте біріктіруге мүмкіндік береді, бұл көмуге немесе шығаруға жататын сел шөгінділерінің көлемін және табиғи инертті материалдарды тасымалдау қажеттілігін азайтуға мүмкіндік береді.